Scope 3 Emissiesberekeningen voor Financiële Instellingen: Een Praktisch Handleiding

Inleiding

In de afgelopen jaren is de druk op financiële instellingen om hun duurzaamheidsprofiel te verbeteren alleen maar toegenomen. Klanten, investeerders en overheden eisen nu gedetailleerdere en transparanter informatie over de milieugevolgen van hun bedrijfsactiviteiten. Op geen kwaad en wat betreft Scope 3 emissies, de emissies die voortvloeien uit de activiteiten van bedrijven waaraan zij geld verlenen of met wie ze in zaken doen, vormen financiële instellingen een cruciaal onderdeel van de mondiale inspanningen om de emissies te reduceren. Maar hoewel veel financiële bedrijven zich bewust zijn van het belang hiervan, is de uitvoering vaak niet zo eenvoudig als het leek.

Bijvoorbeeld, in ons land, Nederland, heeft de DNB (De Nederlandsche Bank) een duidelijkegeving gegeven over de behoefte aan meer inzichten in Scope 3 emissies. Maar laten we ons voorstellen dat een financiële instelling als ING een jaar na de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving nog steeds een onjuist berekende Scope 3 rapportage publiceert. Het gevolg? Een financiële boete van bijna 1 miljoen euro en een ernstige reputatiebevlekking. Dit scenario illustreert het hoge risico dat financiële bedrijven lopen als ze niet voldoen aan de groeiende eisen met betrekking tot Scope 3 emissies.

Dit is niet alleen een kwestie van financiële sancties, maar het heeft ook een diepgaande impact op het dagelijks operationele functioneren van een bedrijf, met potentiële vertragingen in het uitvoeringsplan en een mogelijke onderbreking van serviceverlening bij een foutieve berekening. Bovendien kunnen klanten en investeerders vertrouwen verliezen als gevolg van een gebrek aan transparantie en nauwkeurigheid in emissiereportages.

Het Kernprobleem

Om Scope 3 emissies te berekenen, moeten financiële instellingen zich concentreren op categorie 15: gefinancierde emissies. Dit omvat de emissies die voortvloeien uit de activiteiten van bedrijven die door financiële steun worden opgevoerd. Veel organisaties maken echter fouten bij het berekenen van deze emissies. Het gaat hierbij vaak om het onvoldoende begrijpen van de complexiteit van hun waardeketen, een gebrek aan nauwkeurige gegevens, en een gebrek aan een effectief kader om de berekeningen te coördineren en te valideren.

Bijvoorbeeld, op basis van de ESRS (Europese Richtlijn voor Duurzaamheids- en Verschilligheidsinformatie) E1, waaraan alle financiële instellingen in de EU moeten voldoen, is het van essentieel belang dat bedrijven de relevante Scope 3 categorieën identificeren en deze nauwkeurig berekenen. Maar als een instelling zoals ABN AMRO zich richt op het verkeerde deel van de waardeketen, kan dit leiden tot een onderschatting van de werkelijke emissies met mogelijk tot drie keer toe hoger dan het werkelijke cijfer. Dit heeft niet alleen financiële gevolgen in termen van sancties, maar kan ook ernstige gevolgen hebben voor de concurrentiepositie op de markt en de reputatie.

Om dit te illustreren, laten we kijken naar een specifiek geval. Stel een financiële instelling heeft een Scope 3 emissiereportage waarin de emissies van leveranciers worden vergeten. Dit zou betekenen dat het berekende totaal withoud de emissies die voortvloeien uit de productie van goederen die voor de financiële dienstverlening vereist zijn, die in totaal ongeveer 20% van de totale Scope 3 emissies kunnen uitmaken. Dit kan resulteren in een onjuist beeld voor klanten en investeerders, wat leidt tot een onderschatting van de duurzaamheidsdoelen.

Waarom Dit Nu Dringend Is

De recente Europese regelgeving, zoals de reeds genoemde ESRS, heeft een duidelijk signaal afgegeven aan financiële instellingen dat Scope 3 emissiereportage geen optie meer is, maar een verplichting. Bovendien is er een toenemende druk van de markt, met klanten die steeds vaker om certificaties vragen en een toenemende eis aan transparantie en duurzaamheid.

Het is ook belangrijk om te benadrukken dat de tijddruk van het onderwerp niet alleen voortvloeit uit regelgevingswijzigingen, maar ook uit de toenemende druk van de concurrentie op de financiële markt. Financiële instellingen die niet snel genoeg reageren, riskeren achterstand te lopen op concurrenten die hun Scope 3 emissiereportages al hebben geïmplementeerd en gevalideerd, zoals Rabobank, die al heeft aangegeven dat ze een van de eersten zijn om volledige transparantie te bieden over hun Scope 3 emissies.

De kloof tussen waar de meeste organisaties nu staan en waar ze moeten zijn, wordt breder door de complexiteit en het gebrek aan standaardisatie van Scope 3 berekeningen. Veel bedrijven kampen nog steeds met het verzamelen van nauwkeurige gegevens, het opzetten van een effectief rapportagesysteem, en het hanteren van de juiste methodologieën voor berekening en rapportage. Dit creëert een situatie waarin financiële instellingen die niet hun actieplannen hebben bijgewerkt, grotendeels geconfronteerd worden met een onvoorbereide en onvoorspelbare situatie in termen van regulering en marktvraag.

Ter afronding van dit gedeelte, is het duidelijk dat het berekenen van Scope 3 emissies voor financiële instellingen een kritieke kwestie is die niet alleen gevolgen heeft voor de naleving van regelgeving maar ook voor het operationele functioneren en de marktpositie van een bedrijf. Het volgende gedeelte zal ons begeleiden door de praktische aspecten van hoe financiële dienstverleners zich moeten richten op het berekenen en rapporteren van Scope 3 emissies, met behulp van concrete voorbeelden en richtlijnen om de processen te verbeteren en de doelstellingen te bereiken.

Het Oplossingskader

Het berekenen van Scope 3 emissies kan een uitdaging zijn voor financiële instellingen, maar met een gestructureerde aanpak kan dit proces efficiënter en nauwkeuriger worden. Hieronder volgen enkele stappen om een effectieve oplossing te ontwerpen.

Stap 1: Identificatie van Scope 3 Categorieën

Volgens de ESRS E1 richtlijnen vallen financiële instellingen onder Scope 3 categorie 15: emissies veroorzaakt door de geïnvesteerde activa en uitgegeven leningen. Om een begin te maken, moet uw organisatie alle gerelateerde activiteiten identificeren en documenteren. Hiervoor kan een gedetailleerde analyse van de portefeuille en de leveranciersketen worden uitgevoerd.

Stap 2: Gegevensverzameling

Nadat de relevante categorieën zijn geïdentificeerd, is de volgende stap het verzamelen van gegevens over deze emissies. Dit kan variëren van het ophalen van informatie van externe partijen tot het interpreteren van financiële rapporten. Het is belangrijk dat deze gegevens regelmatig worden bijgewerkt en bijgehouden.

Stap 3: Berekening van Emissies

Met de verzamelde gegevens kan uw organisatie emissies beginnen te berekenen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de relevante regelgeving, zoals de NIS2-richtlijn voor netwerk- en informatieveiligheid. De berekening moet transparant en gedetailleerd zijn, waarbij de methodologie duidelijk wordt uitgelegd.

Stap 4: Validatie en Verslaglegging

Een onafhankelijke validation is een sleutelaspect om de nauwkeurigheid en integriteit van de berekende gegevens te waarborgen. Daarna moet er een gedetailleerd rapport worden opgesteld waarin de berekende Scope 3 emissies worden beschreven en gedetailleerde aanbevelingen worden gegeven voor het verminderen van deze emissies.

Wat "goed" eruit ziet versus "net passend"

Een goed proces voor het berekenen van Scope 3 emissies gaat verder dan het voldoen aan de minimumeisen. Het omvat een actieve inspanning om de emissies te verminderen, het bijhouden van vooruitgang en het verbeteren van de methodologie voor het berekenen van emissies. "Net passend" zou betekenen dat uw organisatie alleen de minimumwettige verplichtingen nakomt zonder extra inspanningen om de emissies te verminderen.

Veelvoorkomende Fouten om Te Vermijden

Fout 1: Onvolledige Gegevensverzameling

Organisaties maken vaak het foutje om niet alle gerelateerde gegevens te verzamelen, wat leidt tot onderschatting van de werkelijke Scope 3 emissies. Dit kan gebeuren vanwege een ontoereikende bewustwording van de sleutelactiviteiten die bijdragen aan Scope 3 emissies of een gebrek aan toegang tot informatie van externe partijen.

Wat er zou moeten gebeuren: Investeer in een gedetailleerde analyse van uw portefeuille en leveranciersketen om alle relevante gegevens te identificeren en vast te leggen. Werk nauw samen met externe partijen om nauwkeurige en complete gegevens te verzamelen.

Fout 2: Onjuiste Berekening van Emissies

Soms worden Scope 3 emissies onjuist berekend vanwege een gebrek aan kennis over de juiste methodologie of het gebruik van verouderde of onjuiste gegevens. Dit kan leiden tot een misrepresentatie van de werkelijke emissies en kan de reputatie van uw organisatie schaden.

Wat er zou moeten gebeuren: Train uw team regelmatig in de nieuwste methodologieën voor het berekenen van Scope 3 emissies en zorg ervoor dat u de meest recente en nauwkeurigste gegevens gebruikt. Overweeg om externe expertise in te huren om uw berekeningen te verbeteren.

Fout 3: Ontbreken van Transparantie

Een gebrek aan transparantie in het rapportageproces kan ertoe leiden dat stakeholders en klanten de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van uw Scope 3 berekeningen in twijfel trekken. Dit kan het vertrouwen in uw organisatie ondermijnen.

Wat er zou moeten gebeuren: Publicatie van een gedetailleerd rapport waarin de methodologie voor het berekenen van Scope 3 emissies wordt uitgelegd en de berekende emissies worden getoond. Zorg ervoor dat het rapport regelmatig wordt bijgewerkt en dat er een open dialoog wordt aangemoedigd met stakeholders over de vooruitgang die wordt geboekt.

Hulpmiddelen en Aanpak

Handmatige Aanpak

De handmatige aanpak om Scope 3 emissies te berekenen omvat het verzamelen van gegevens via interviews, het analyseren van financiële rapporten en het handmatig invoeren van gegevens in een spreadsheet. Deze aanpak heeft de voordelen van flexibiliteit en het kunnen aanpassen aan specifieke behoeften van uw organisatie. Echter, kan deze methodologie tijdrovend zijn en kan het tot fouten leiden vanwege menselijke fouten.

Wanneer het werkt: De handmatige aanpak kan geschikt zijn voor organisaties die nog geen automation hebben geïmplementeerd en een beperkt aantal activa of leningen hebben.

Geautomatiseerde Complianceplatforms

Geautomatiseerde complianceplatforms kunnen efficiënter en nauwkeuriger zijn bij het berekenen van Scope 3 emissies. Deze platforms kunnen automatisch gegevens verzamelen, berekeningen uitvoeren en rapporten genereren. Ze kunnen ook helpen bij het bijhouden van vooruitgang en het identificeren van gebieden waar emissies kunnen worden verminderd.

Wat u zou moeten zoeken: Wanneer u een automatisch complianceplatform zoekt, moet u erop letten dat het voldoet aan de meest recente regelgeving en dat het geïntegreerd kan worden met uw bestaande financiële systemen. Het platform moet ook in staat zijn om nauwkeurige en gedetailleerde berekeningen uit te voeren en moet in staat zijn om rapporten te genereren die voldoen aan de vereisten voor transparantie.

Matproof: Een Natuurlijke Verwijzing

Matproof is een complianceplatform dat specifiek is ontworpen voor Europese financiële diensten. Het biedt ondersteuning bij het genereren van beleidsregels voor DORA, SOC 2, ISO 27001, GDPR en NIS2, met behulp van kunstmatige intelligentie in het Duits en Engels. Matproof kan automatisch bewijs verzamelen van cloudproviders en heeft een eindpunt compliance agent voor het monitoren van apparaten. Met 100% EU-gegevensresidentie, wordt Matproof gehost in Duitsland en is het gebouwd op 100% EU-gebaseerde normen en voorschriften, wat het ideaal maakt voor financiële instellingen als ING, ABN AMRO, Rabobank, Aegon en Euronext Amsterdam.

Beginnen met Scope 3-emissies: Uw volgende stappen

Als financiële instelling bent u nu voorbereid op het vaststellen van uw Scope 3-emissies. Hieronder volgt een concreet actieplan dat u deze week kunt volgen:

1. Beoordeel uw huidige positie: Identificeer uw huidige inspanningen op het gebied van emissiereductie en maak een lijst van betrokken processen en activa. Hierbij kunnen financiële activa zoals leningen, investeringen en verworven diensten vallen.

2. Besef uw risico's en kansen: Beoordeel de impact van Scope 3-emissies op uw bedrijfsvoering en risicobeheer. Overweeg hoe deze informatie uw strategieën kan helpen bij het identificeren van nieuwe kansen.

3. Ontwikkel een interne strategie: Stel een plan op om Scope 3-emissies te meten en te verminderen. Bedenk hoe u met uw stakeholders kunt communiceren over uw inspanningen.

4. Zoek externe advies: Raadpleeg deskundigen of diensten die u kunnen helpen bij het opstellen en uitvoeren van uw Scope 3-emissieplan. Dit kan betekenen om een partner te zoeken voor het opzetten van een meetsysteem of het uitvoeren van eene beoordelingen.

5. Implementeer en controleer: Zodra uw strategie is ontwikkeld, implementeer deze in uw dagelijkse bedrijfsvoering. Sla geregeld uw voortgang op en pas uw plan aan waar nodig.

Raadpleeg hiervoor de officiële publicaties van de EU en BaFin voor meer informatie over de regelgeving rondom Scope 3-emissies. Hieronder vindt u enkele aanbevolen bronnen:

• Publicatie van de Europese Commissie over het Groenboek inzake de reikwijdte van de emissiereduktionering: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52022GC0207
• Publicatie van BaFin over de risico's van klimaatverandering voor financiële instellingen: https://www.bafin.de/SharedDocs/Veroeffentlichungen/DE/BaFinJournal/2021/2021_01_bj_01.pdf?_blob=publicationFile&v=1

Een snelle winst die u binnen de komende 24 uur kunt boeken, is het instellen van een dashboard of een systeem om uw Scope 3-emissies te traceren. Dit kan het bijhouden van uw voortgang op dit gebied veel eenvoudiger maken.

Veelgestelde Vragen

Hieronder volgt een overzicht van enkele veelgestelde vragen met gedetailleerde antwoorden rondom Scope 3-emissies voor financiële instellingen:

1. Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij het meten van Scope 3-emissies?
   Scope 3-emissies omvatten een breed spectrum aan bronnen, variërend van bedrijfsreizen tot het gebruik van elektriciteit en verworven diensten. De uitdagingen zijn onder meer het vaststellen van nauwkeurige meetmethoden, het opzetten van een transparant communicatiekanaal met leveranciers en het bijhouden van gedetailleerde gegevens. Het is belangrijk om een gedetailleerd audittraject vast te stellen om alle relevante bronnen te identificeren en te meeten.

2. Hoe past de ESRS E1 op Financial Institutions in?
   De ESRS E1 standaarden bieden richtlijnen voor financiële instellingen om Scope 3-emissies te rapporteren. Dit omvat het identificeren van alle relevante categorieën, het toepassen van gedetailleerde meetmethoden en het communiceren van de resultaten met stakeholders. Per ESRS E1 moet elke financiële instelling een gedetailleerd overzicht produceren van alle Scope 3-emissies, waaronder gedetailleerde berekeningen voor elke categorie.

3. Wat zijn de implicaties van Scope 3-emissies voor financiële risicobeheer?
   De impact van Scope 3-emissies op het risicobeheer is significant. Financiële instellingen moeten hun kredietrisico's opnieuw beoordelen, rekening houdend met de klimaatverandering en de emissiereductiedoelstellingen van hun klanten. Daarnaast kunnen Scope 3-emissies invloed hebben op de waarde van activa en de risico's van operationele storingen.

4. Hoe kan een financiële instelling het verminderen van Scope 3-emissies integreren in haar strategie?
   Een integraal deel van de bedrijfsstrategie kan het verminderen van Scope 3-emissies worden. Dit kan door investeringen in duurzame technologie, het bevorderen van een milieuvriendelijker bedrijfsvoering en het stimuleren van duurzame financiering. Daarnaast kan het opzetten van een intern audittraject het identificeren en verminderen van Scope 3-emissies helpen.

5. Wat zijn de regelgevingsverantwoordelijkheden van de DNB en de AFM inzake Scope 3-emissies?
   De DNB en de AFM hebben het toezicht op de naleving van regelgeving rondom klimaat-door-beleid. Zij kunnen eisen dat financiële instellingen hun Scope 3-emissies rapporteren en verminderen, in overeenstemming met de Europese richtlijnen. De DNB publiceert regelmatig adviezen en beoordelingen rondom het risico van klimaatverandering voor financiële instellingen, waaronder de impact van Scope 3-emissies.

Sleuteluittreksels

In deze guide hebben we een overzicht gegeven van de noodzaak en de praktische aspecten van het meten en verminderen van Scope 3-emissies voor financiële instellingen. Hier zijn enkele sleuteluittreksels:

• Het is cruciaal om een gedetailleerd en transparant systeem te ontwikkelen om Scope 3-emissies te meten en te rapporteren.
• De ESRS E1 biedt richtlijnen voor het rapporteren van Scope 3-emissies, wat voor financiële instellingen een belangrijke rol speelt bij het meeten van hun impact.
• Het integreren van Scope 3-emissiereductiedoelstellingen in de bedrijfsstrategie kan leiden tot operationele en financiële voordelen.
• Het is belangrijk om te werken met gedetailleerde berekeningen en audits om nauwkeurig inzicht te krijgen in uw Scope 3-emissies.

Om u te helpen bij het automatiseren van dit proces, biedt Matproof een compliance-automatiseringsplatform dat is gebouwd voor de behoeften van EU-financial services. U kunt ons contact opnemen via https://matproof.com/contact voor een gratis beoordeling van uw huidige systemen en een demonstratie van onze mogelijkheden.